Asset Publisher

Lasy Niepaństwowe

Pod pojęciem lasów niepaństwowych należy rozumieć wszystkie grunty leśne niestanowiące własności Skarbu Państwa. Można tu zaliczyć zarówno lasy prywatnych właścicieli jak i lasy spółek, wspólnot, stowarzyszeń, gmin itp.

 

Podstawa prawna sprawowania nadzoru nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa

 

Problematykę lasów wszystkich własności (zarówno Lasów Państwowych jak i niepaństwowych) reguluje ustawa o lasach z 28 września 1991 roku. Dodatkowo tematyka lasów niepaństwowych ujęta jest w wielu innych ustawach, do których między innymi należy zaliczyć:

  • ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 3 lutego 1995 roku
  • ustawę o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007
  • ustawę o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004
  • kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964
  • kodeks wykroczeń z 20 maja 1971
  • ustawę o leśnym materiale rozmnożeniowym z 7 czerwca 2001

Zgodnie z zapisem art. 5 Ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 roku nadzór nad gospodarką leśną w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta.

Zgodnie z zapisem art. 5 Ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 roku nadzór nad gospodarką leśną w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa sprawuje starosta.

Nadzór polega na możliwości władczego ingerowania w działalność podmiotu nadzorowanego, wraz z pociąganiem do odpowiedzialności osób, nakazywania naprawienia uchybień, z zagrożeniem karami dyscyplinarnymi w razie niewykonania tychże nakazów. W przypadku lasów niepaństwowych nadzór ma charakter wyłącznie przedmiotowy, gdyż nie odnosi się bezpośrednio ani do właściciela, ani do samego obszaru leśnego, a jedynie do działań (zabiegów gospodarczych) podejmowanych na danym gruncie leśnym.

 

Starosta może w drodze porozumienia o charakterze cywilno-prawnym, powierzyć prowadzenie w jego imieniu spraw z zakresu nadzoru, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, nadleśniczym Lasów Państwowych na zasadzie zlecenia i pokrywania kosztów, bądź sprawować nadzór przez własne służby leśne. Porozumienie zawierane pomiędzy starostą a właściwym nadleśniczym publikowane jest w Dzienniku Urzędowym Województwa.

Z możliwości powierzenia nadzoru, w zasięgu działania Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie, skorzystało 18 starostów z terenu województw mazowieckiego i lubelskiego powierzając prowadzenie spraw z zakresu nadzoru nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa miejscowym nadleśniczym. Z możliwości powierzenia sprawowania nadzoru nie skorzystali starostowie powiatów: warszawskiego zach., pruszkowskiego, wołomińskiego (na terenie Nadleśnictwa Jabłonna), ryckiego, legionowskiego, grodziskiego (na terenie Nadleśnictwa Chojnów) sochaczewskiego, nowodworskiego (na terenie Nadleśnictwa Jabłonna).

Nadleśnictwa sprawują nadzór nad 93% powierzchni wszystkich lasów niepaństwowych położonych na terenie RDLP w Warszawie.

W skali całej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie wszystkie nadleśnictwa sprawują nadzór na łącznej powierzchni 177 100 ha, co stanowi 93% powierzchni wszystkich lasów niepaństwowych położonych w zasięgu terytorialnym Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie.

Wykaz starostw, które powierzył nadzór nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie można znaleźć tutaj.

Na stornach internetowych nadleśnictw można również znaleźć szczegółowe informacje dotyczące wykazu gmin objętych nadzorem oraz kontakt do leśniczego prowadzącego sprawy nadzoru na terenie danej gminy.

 

Problemy w sprawowaniu powierzonego nadzoru

 

Podstawowym problemem przy sprawowania nadzoru jest brak uproszczonych planów urządzania lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych  w Warszawie tylko 47% lasów przekazanych w nadzór ma opracowane uproszczone plany urządzenia lasu.

Kolejnymi problemami w rzetelnym sprawowaniu powierzonego nadzoru są:

  • duże rozdrobnienie działek leśnych oraz ich rozproszenie, zwiększające czas dojazdu,
  • nieuregulowany stan prawny wielu nieruchomości leśnych,
  • często nieaktualne dane właścicieli oraz klasyfikacji użytków w powszechnej ewidencji gruntów.

O ile w przypadku prowadzenia działań gospodarczych ma to mniejsze znaczenie, o tyle jest niezwykle istotne w przypadku prowadzenia działań ochronnych, gdy szybkość działania decyduje o powodzeniu danej akcji. Dla organizmów chorobotwórczych, szkodników owadzich czy pożarów granice własności nie są żadną przeszkodą. Natomiast rozproszenie działek i wzajemne przenikanie się gruntów prywatnych i będących własnością Skarbu Państwa rzutuje na prowadzenie akcji ochronnych, zwalczających czy gaśniczych. Również brak aktualnych danych właścicieli działek leśnych utrudnia nawiązanie kontaktu i podjęcie w porę działań ochronnych. Prowadzenie działań ochronnych jedynie po stronie Lasów Państwowych jest mało skuteczne.

 

Obowiązki właściciela lasu

 

Obowiązki właściciela lasu uregulowane zostały w art. 13 ustawy o lasach. Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:

  • zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;
  • ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;
  • pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;
  • przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;
  • racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez: pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.

Zgodnie z ustawą o lasach, gospodarkę leśną w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa prowadzi się na podstawie uproszczonych planów urządzenia lasu. Plany te są sporządzane na zlecenie i koszt starostw. Jest to dokument opisujący las i grunty przeznaczone do zalesienia oraz określający zadania z zakresu gospodarki leśnej (ilość drewna przewidzianego do wycięcia, rozmiar zalesień i odnowień, pielęgnowanie i ochronę lasu, w tym również ochronę p-poż). Uproszczone plany urządzenia lasu sporządzane są na okres 10 lat. W lasach, dla których nie ma opracowanych takich planów, zadania niezbędne do wykonania ustala się w drodze decyzji administracyjnej.

Drewno pozyskane w lasach prywatnych podlega ocechowaniu.Cechowanie drewna, jest czynnością poprzedzającą wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna, umożliwiającą identyfikację drewna (pomiar miąższości, określenie gatunku, rodzaju sortymentu) określającą jego właściciela oraz potwierdzającą prawidłowość jego pozyskania. Świadectwo legalności pozyskania drewna stanowi, że właściciel pozyskał drewno zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o lasach.

W przypadku powierzenia nadzoru wniosek o wydanie świadectwa legalności pozyskania drewna bądź decyzji administracyjnej określającej zadania należy składać w siedzibie nadleśnictwa właściwego dla miejsca położenia działki (druki wniosków do pobrania w siedzibie nadleśnictwa bądź na stronie internetowej).

W przypadku, gdy starosta sam sprawuje nadzór nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa wyżej wymienione wnioski należy składać w siedzibie starosty bądź innym miejscu przez niego wskazanym.

Materiały do pobrania